Područje delovanja

Područje delovanja

Prostire se na središnjem delu Srema. Sa zapada granicom političke opštine Šid, sa severa vododelnicom Fruške Gore, sa istoka vododelnicom kanala Jelenci između katastarskih opština Hrtkovci – Platičevo, Ruma – Kraljevci i Irig – Neradin, do vododelnice Fruške Gore, te sa juga rekom Savom. Površina od 92.000 h, sa 1200 km kanala, 12 crpnih stanica (C.S. Bosut sa kapacitetom od 30m3/sec. najveća na Balkanu) od kojih su 3 gradske, tri akumalcije (Pavlovci, Borkovac i Vranjaš), šest drenažnih sistema (“Klještevica”, “Paljevine”, “Kurjakovac”, “Mali zabran”, “Htkovačka Draga”), pet sistema za navodnjavanje (Zlatar, Glac, Borkovac, Zagata)....

Kanali

Zemljište ovog područja odvodnjava se otvorenim kanalima I do IV reda. Dužina kanala I reda je oko 184 km, II reda oko 384 km, III i IV reda oko 580 km, što ukupno iznosi 1.148 km kanalske mreže na području. Sistem odvodnjavanja je decentralizovan tako da svaki kanal I reda ima svoj sliv i odgovarajuću kanalsku mrežu koji čine jedinstvenu hidrografsku celinu. Takvih slivova na području ima 12 od kojih se sa 6 slivova suvišna voda odvodnjava gravitaciono u reku Savu, a sa 6 mehaničkim putem preko crpnih stanica u isti recipijent. Gravitaciono odvodnjavanje po slivovima:

  1. sliv kanala Jaračka Jarčina od 3.500 ha
  2. sliv kanala Konav od 4.170 ha
  3. sliv kanala Kudoš od 19.880 ha
  4. sliv kanala Dekalica od 1.670 ha
  5. sliv kanala Čikas od 19.840 ha
  6. sliv kanala Istočno Obodni od 19.040 ha

Odvodnjavanje mehaničkim putem po slivovima:

  1. sliv “Bosut”, KO Bosut Sr.Rača 6.216 ha
  2. sliv kanala “Vrtić” od 8.220 ha
  3. sliv kanala “Popoa Bara” 1.540 ha
  4. sliv kanala “Manđelos-Petrovci” 4.440 ha
  5. sliv kanala “Vranj” 3.070 ha
  6. sliv kanala “Hrtkovačka Draga” 1.030 ha

Gustina kanalske mreže je oko 16 m/ha.

Površina erozionog područja je 27.000 ha.

Bujični tokovi na erozionom području iznose oko 54 km.

Funkcionalnost kanalske mreže je različita pa zavisno od toga i obradive površine su različito obezbeđene.

U zavisnosti od visine padavina i inteziteta padavina zavisi i uspeh u odvodnjavanju, što znači da postojeća kanalska mreža nije uvek dovoljno efikasna. Najveću neefikasnost pokazuju kanali III i IV reda, ali se od njih ne može ni očekivati veća efikasnost, jer je preko 50% od ukupne dužine ovih kanala iskopano u periodu od 1924-1938. godine. Za to danas u hidrološki nepovoljnim godinama, pored takvih kanala, dolazi do podizanja nivoa podzemnih voda i bržeg prevlaživanja zemljišta. Na nižim terenima i depresijama vodeno ogledalo se pojavljuje i na površini zemljišta, a u nekim godinama imamo i plavljenje površina na području. Tako je 1975. godine od površinskih voda bilo poplavljeno 8.751 hektar a indirektno ugroženo infiltracijom i maksimalno zasićeno vlagom 11.655 ha. Ukupna površina direktno i indirektno ugrožena od suvišnih voda iznosila je 20.406 ha. Poplavljene površine nekad manje – nekad veće imamo u svakoj hidrološki nepovoljnoj godini. Poplavljene i ugrožene površine potvrđuju činjenicu da je na području nefunkcionalna kanalska mreža. Uzrok nefunkcionalnosti je starost, a i građena je prema ondašnjim tehničkim i finansijskim uslovima koji su bili skromni. Može se konstatovati to da sa napredovanjem poljoprivredne proizvodnje nisu uporedo izgrađivani kanali i drugi objekti za brže i efikasnije odvodnjavanje. Najveći deo kanala izgrađen je u periodu 1924 – 1938. godine i dimenzionisan sa modulom odvodnjavanja 0,30 l/s/ha za slivove kao celinu i vremenom odvodnjavanja od oko 10 dana. Kanali I, a nešto manje i II reda rekonstruisani su u periodu 1955 – 1970. godine pa su i oni izgubili od svoje funkcionalnosti, jer su profili zamuljeni i neprotočni. Ovo je uočljivo kod kanala Kudoš, Konav, Popova Bara i Vrtič.

U periodu 1995 – 1998. godine izvršena je potpuna rekonstrukcija kanala Vrtić, većeg dela kanala Jelenci i kanala “Borkovac” nizvodno od akumulacije “Borkovac” do uliva u potok “Jelence”. Međutim i ovo je samo mali deo potreba koje iskazuje poljoprivredna proizvodnja ovog regiona. Iz iznetih podataka i ocene postojećeg stanja kanalske mreže vidi se da je ono nezadovoljavajuće, a rekli bismo da je kod navedenih slivova i kritično u odnosu na zahteve poljoprivredne proizvodnje i zemljišta.